# Mac hết dung lượng: khởi động lại giải phóng gì

> Khởi động lại đưa ổ đĩa MacBook từ 121 MB lên 37 GB trống. Swap, thư mục tạm và file đã xoá còn mở là gì, vì sao Mac chậm khi ổ gần đầy, và cách tự kiểm tra.

- Tác giả: Nguyễn Công Hoàng (Nguyen Cong Hoang)
- Người viết: AI, Claude Code (mô hình Claude Opus 5.5), từ các prompt của tác giả (xem mục cuối)
- Ngày: 2026-10-26
- URL: https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi
- Ngôn ngữ: vi
- Bản tiếng Anh: https://afixer.app/blog/what-a-restart-frees-on-a-full-mac

## Tóm tắt

- Khởi động lại, cách sửa lỗi máy tính từ thời xưa, vẫn có tác dụng với ổ đĩa của Mac: tối 26/10/2026, chiếc MacBook 228 GB của mình còn 121 MB trống, khởi động lại xong thì còn 37 GB. [Ổ đĩa còn 121 MB](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#ổ-đĩa-còn-121-mb)
- Khởi động lại xoá ba thứ macOS giữ trên ổ đĩa cho các app đang chạy: swap (phần bộ nhớ được ghi từ RAM ra ổ đĩa), thư mục tạm, và file đã bị xoá nhưng app vẫn mở. Trong lúc các app còn chạy, không công cụ dọn dẹp nào xoá được chúng một cách an toàn. [Ba thứ khởi động lại dọn đi](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#ba-thứ-khởi-động-lại-dọn-đi)
- Mac chậm khi ổ đĩa gần đầy một phần vì swap: đọc lại dữ liệu từ swap chậm hơn RAM nhiều, và khi ổ đĩa hết chỗ thì swap không lớn thêm được. Khi cả RAM lẫn ổ đĩa đều đầy, macOS mở cửa sổ Force Quit và đề nghị bạn thoát bớt app. [Vì sao Mac chậm](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#vì-sao-mac-chậm-khi-ổ-đĩa-gần-đầy)
- Trong cài đặt Storage, macOS gộp swap, cache và file tạm vào mục System Data, nên mục này có thể rất lớn trước khi khởi động lại và nhỏ đi sau đó. [System Data](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#system-data-trong-cài-đặt-storage)
- Trước khi khởi động lại, bạn có thể xem swap trong Activity Monitor và System Data trong cài đặt Storage; phần còn lại là dữ liệu của app, và cdm giúp dọn phần đó. [Tự kiểm tra](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#tự-kiểm-tra-trên-mac-của-bạn)

Máy tính trục trặc thì khởi động lại. Đó là cách sửa lỗi người ta dùng từ thời xưa, và tới giờ vẫn có người hỏi vì sao nó hiệu nghiệm: câu hỏi [Why does restarting solve so many tech problems?](https://www.quora.com/Why-does-restarting-solve-so-many-tech-problems) trên Quora có 82 câu trả lời. Cách giải thích hay gặp là khởi động lại làm trống RAM và xoá trạng thái của phần mềm đang chạy. Một trang meme IT trên Facebook còn đùa rằng 90% sự cố IT chỉ cần một nút Restart.

Tối 26/10/2026, cách cũ đó lại có tác dụng trên chiếc MacBook của mình, lần này với ổ đĩa: ổ 228 GB còn 121 MB trống, và khởi động lại trả về khoảng 36 GB. Phần trả về cũng là trạng thái của phần mềm đang chạy, có điều nằm trên ổ đĩa. Bài này giải thích đó là những gì, vì sao Mac chậm khi ổ đĩa gần đầy, vì sao chỉ khởi động lại hoặc thoát app mới dọn được, và cách bạn tự kiểm tra trên Mac của mình. Các con số trong bài đo trên macOS 26.6, do Claude (AI, chạy trong Claude Code) đo trong lúc xử lý ổ đĩa đầy.

## Ổ đĩa còn 121 MB

Khoảng 22:00 tối hôm đó, máy đang chạy nhiều phiên Claude Code cùng các công cụ lập trình. Một lệnh Claude chạy không khởi động được vì ổ đĩa đã đầy, và kiểm tra thì chỉ còn 121 MB trống. Claude bắt đầu đo xem thư mục nào lớn, nhưng chưa đo xong thì máy được khởi động lại, lúc 22:12.

`df`, lệnh xem dung lượng ổ đĩa, trước và sau khi khởi động lại cho thấy dung lượng đi đâu:

|                        | Trước khi khởi động lại (22:02) | Sau khi khởi động lại (22:26) |
| ---------------------- | ------------------------------- | ----------------------------- |
| Swap                   | khoảng 14 GB                    | 0                             |
| Đã dùng trên ổ dữ liệu | 192 GB                          | 170 GB                        |
| Còn trống              | 121 MB                          | 37 GB                         |

Hai dòng đầu giảm tổng cộng khoảng 36 GB, gần bằng phần trống có thêm. Trong 25 phút sau đó, `df` còn báo 49 GB rồi 59 GB trống; bước từ 49 lên 59 GB là lúc một phiên Claude khác xoá một bộ cache Docker 10,6 GB, không liên quan tới khởi động lại.

## Ba thứ khởi động lại dọn đi

Cả ba đều là dữ liệu của các app đang chạy, và macOS giữ chúng trên ổ đĩa chừng nào app còn cần.

### Swap: bộ nhớ được ghi từ RAM ra ổ đĩa

RAM là bộ nhớ làm việc của máy: app đang mở giữ dữ liệu của nó trong RAM. Khi các app cần nhiều bộ nhớ hơn số RAM máy có, macOS ghi phần bộ nhớ đang không dùng ra ổ đĩa để lấy chỗ cho phần đang cần, theo [tài liệu của Apple về bộ nhớ ảo](https://developer.apple.com/library/archive/documentation/Performance/Conceptual/ManagingMemory/Articles/AboutMemory.html). Phần nằm trên ổ đĩa đó gọi là swap. Cũng theo tài liệu này, macOS không dành sẵn một phân vùng cố định cho swap mà dùng chỗ trống trên ổ khởi động, nên swap lớn thêm bao nhiêu thì dung lượng trống giảm bấy nhiêu.

Trên máy này, swap nằm trong một volume (ổ logic) riêng tên `VM`, gắn tại `/System/Volumes/VM`, cùng một container APFS với volume chứa dữ liệu của bạn. [Hướng dẫn Disk Utility](https://support.apple.com/guide/disk-utility/dskua9e6a110/mac) của Apple ghi rằng các volume trong cùng một container dùng chung chỗ trống của container đó, nên swap và file của bạn lấy từ cùng một chỗ.

Bạn xem được swap trong Activity Monitor, tab Memory, dòng Swap Used. Theo [hướng dẫn Activity Monitor](https://support.apple.com/guide/activity-monitor/view-memory-usage-actmntr1004/mac), đó là dung lượng trên ổ khởi động đang được dùng để chuyển dữ liệu qua lại với RAM.

![Phần dưới tab Memory của Activity Monitor: đồ thị Memory Pressure màu xanh; Physical Memory 16,00 GB, Memory Used 14,22 GB, Cached Files 1,79 GB, Swap Used 5,73 GB](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi/activity-monitor-memory.webp)

*Tab Memory của Activity Monitor trên máy này, khoảng hai tiếng rưỡi sau khi khởi động lại: Swap Used 5,73 GB, đồ thị Memory Pressure vẫn xanh.*

Khởi động lại làm trống RAM, nên swap không còn gì để giữ: sau lần khởi động lại lúc 22:12, swap trên máy này về 0. Swap cũng quay lại khi các app lấp đầy RAM: 80 phút sau, các file swap đã chiếm lại 7 GB trên ổ đĩa, trong đó gần 6 GB đang chứa dữ liệu (con số Activity Monitor hiện ở dòng Swap Used).

### Thư mục tạm

App ghi file tạm, những file cần trong lúc làm việc rồi bỏ, vào `/tmp` hoặc vào thư mục tạm riêng của mỗi người dùng, nằm trong `/var/folders`. Trên macOS, `/tmp` chỉ là đường dẫn tắt (symlink) tới `/private/tmp`, một thư mục bình thường trên ổ đĩa. Nó không nằm trong RAM như `/tmp` trên một số bản Linux: từ Debian 13 chẳng hạn, `/tmp` mặc định [được giữ trong bộ nhớ bằng tmpfs](https://www.debian.org/releases/trixie/release-notes/issues.en.html#the-temporary-files-directory-tmp-is-now-stored-in-a-tmpfs). Claude kiểm tra trên máy này: `df /private/tmp` cho thấy thư mục này nằm trên volume dữ liệu, cùng chỗ với file của bạn, và không có ổ tmpfs hay RAM disk nào được gắn. Vì vậy file tạm chiếm dung lượng ổ đĩa như mọi file khác.

Trang hướng dẫn `hier` của macOS, trang mô tả các thư mục của hệ thống (gõ `man hier` trong Terminal, hoặc đọc [bản chép trên web](https://keith.github.io/xcode-man-pages/hier.7.html)), ghi `/tmp` là nơi chứa file tạm, `/var/folders` là nơi chứa file tạm và cache của từng người dùng, còn `/var/tmp` (tức `/private/var/tmp`) là nơi chứa file tạm được giữ lại qua các lần khởi động lại.

macOS dọn `/private/tmp` và thư mục tạm của người dùng theo hai cách:

- Hằng ngày, macOS xoá các file không được dùng tới trong 3 ngày. Một [kỹ sư hỗ trợ của Apple](https://developer.apple.com/forums/thread/71382) giải thích cơ chế này trên diễn đàn dành cho lập trình viên, và lưu ý rằng chi tiết có thể khác nhau giữa các bản macOS.
- Lúc khởi động, `/private/tmp` được dọn sạch. Claude không tìm thấy tài liệu nào của Apple ghi điều này; nguồn rõ nhất là một [ghi chú trong mã nguồn Chromium](https://chromium.googlesource.com/chromium/src/+/main/chrome/browser/mac/code_sign_clone_manager.mm). Claude kiểm tra sau lần khởi động lại: cả `/private/tmp` lẫn thư mục tạm của người dùng không còn file nào cũ hơn lúc khởi động, còn `/private/var/tmp` vẫn giữ file cũ, khớp với mô tả của nó trong `hier`.

Khi máy đang chạy, các app có thể còn cần file trong những thư mục này, nên tự tay xoá chúng không an toàn. Lúc khởi động thì chưa app nào dùng chúng.

### File đã xoá nhưng app vẫn mở

Xoá một file trên macOS là xoá tên của nó khỏi thư mục. Theo [trang hướng dẫn của `unlink`](https://developer.apple.com/library/archive/documentation/System/Conceptual/ManPages_iPhoneOS/man2/unlink.2.html), hàm hệ thống dùng để xoá file, nếu một chương trình còn mở file đó thì dữ liệu chỉ được giải phóng khi mọi chương trình đã đóng nó. Trong lúc chờ, file không còn tên ở thư mục nào, nên Finder và mọi công cụ dọn dẹp duyệt thư mục đều không thấy, dù nó vẫn chiếm chỗ. Thoát app đang giữ file, hoặc khởi động lại, là dung lượng đó trở lại. Trên máy này sau khi khởi động lại, các file như vậy chỉ còn khoảng 42 MB, phần lớn do tiến trình nền của macOS và Chrome giữ.

Trong Terminal, lệnh `lsof` liệt kê được các file này. Theo [trang hướng dẫn của lsof](https://man7.org/linux/man-pages/man8/lsof.8.html), `+L1` chọn các file đang mở đã bị xoá, còn `-a` để lệnh chỉ lấy file thoả mọi điều kiện (thiếu nó, lệnh liệt kê mọi file đang mở trên ổ đĩa):

```sh
lsof -a -nP +L1 /System/Volumes/Data
```

## Vì sao Mac chậm khi ổ đĩa gần đầy

Trong hướng dẫn [If your Mac runs slowly](https://support.apple.com/guide/mac-help/if-your-mac-runs-slowly-mchlp1731/mac), Apple liệt kê hai nguyên nhân đi cùng nhau: ổ khởi động không còn đủ chỗ trống, và app đang dùng cần nhiều bộ nhớ hơn số bộ nhớ máy còn sẵn. Swap nối hai nguyên nhân đó:

- Khi RAM đã đầy, mỗi lần app cần tới dữ liệu đã bị chuyển ra swap, macOS phải đọc nó lại từ ổ đĩa. Theo [tài liệu bộ nhớ ảo của Apple](https://developer.apple.com/library/archive/documentation/Performance/Conceptual/ManagingMemory/Articles/AboutMemory.html), việc này chậm hơn nhiều so với đọc từ RAM, và khi phải chuyển qua lại quá nhiều, máy tốn nhiều thời gian đọc và ghi ổ đĩa thay vì chạy chương trình. Bạn thấy app phản hồi chậm.
- Swap chỉ lớn thêm được khi ổ khởi động còn chỗ trống. Khi ổ đĩa gần đầy, macOS không còn chỗ để chuyển thêm dữ liệu ra swap, trong khi RAM đã đầy.
- App cũng ghi file tạm, cache và dữ liệu của bạn trong lúc chạy, và trên một ổ đĩa đầy, những lần ghi đó thất bại. Trên máy của mình lúc còn 121 MB, một lệnh Claude chạy không khởi động được vì không tạo được file để ghi kết quả.

Khi cả RAM lẫn ổ đĩa đều đầy, macOS mở cửa sổ Force Quit Applications với thông báo "Your system has run out of application memory" và đề nghị bạn buộc thoát bớt app. Apple không có trang hỗ trợ nào cho thông báo này. [Một thành viên cấp cao (level 9) trên diễn đàn Apple Community](https://discussions.apple.com/thread/254538508) giải thích rằng một nguyên nhân là ổ khởi động còn quá ít chỗ nên macOS không tạo được file swap, và [Switching To Mac](https://www.switchingtomac.com/9-ways-to-fix-your-system-has-run-out-of-application-memory-on-mac/) viết rằng cửa sổ Force Quit hiện thông báo này khi bộ nhớ của máy gần chạm mức tối đa. Theo [Apple](https://support.apple.com/HT201276), thoát app theo cách bình thường cho app kịp làm những việc cần làm trước khi đóng, như lưu thay đổi. Vì vậy khi thấy thông báo này, hãy lưu công việc và thoát bình thường các app còn phản hồi trước khi dùng Force Quit, hoặc khởi động lại.

Trong Activity Monitor, đồ thị Memory Pressure ở tab Memory cho biết bộ nhớ đang chịu tải tới đâu: theo [Apple](https://support.apple.com/guide/activity-monitor/check-if-your-mac-needs-more-ram-actmntr34865/mac), màu vàng nghĩa là máy có thể sẽ cần thêm RAM, còn màu đỏ nghĩa là máy cần thêm RAM.

## System Data trong cài đặt Storage

Mở System Settings > General > Storage ([hướng dẫn của Apple](https://support.apple.com/guide/mac-help/optimize-storage-space-sysp4ee93ca4/mac)), bạn thấy dung lượng đã dùng được chia theo loại: Applications, Documents, Photos… và System Data. Theo [một trang hướng dẫn khác của Apple](https://support.apple.com/guide/system-information/syspf9b375b9/12.0/mac/12.0), System Data gồm file nhật ký (log), cache, "VM files" (tức swap), file tạm và các dữ liệu khác hệ thống dùng khi chạy. Người dùng không quản lý được nội dung mục này, và dung lượng của nó thay đổi theo trạng thái hiện tại của máy.

![Danh sách trong cài đặt Storage: Applications 6,49 GB, Developer 1,41 GB, Documents 42,6 GB, iCloud Drive 84,3 MB, Mail 4,1 MB, Music 4,1 MB, Photos 15,4 MB, Other Users & Shared 54,58 GB, macOS 33,16 GB, System Data 52,25 GB](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi/storage-system-data.webp)

*Cài đặt Storage trên máy này, gần ba tiếng sau khi khởi động lại. macOS mất khoảng 10 phút mới tính xong Documents và System Data.*

Vì vậy trên một máy đầy ổ đĩa, phần lớn những gì khởi động lại dọn đi nằm trong System Data. Nhưng System Data không chỉ có swap và file tạm: lúc chụp ảnh trên, System Data trên máy này chiếm 52,25 GB, trong khi các file swap chiếm khoảng 7 GB và hai thư mục tạm chưa tới 0,3 GB. Thấy System Data rất lớn, hãy xem swap đang chiếm bao nhiêu trước khi đi tìm file để xoá.

## Tự kiểm tra trên Mac của bạn

Trước khi khởi động lại một máy sắp hết ổ đĩa:

1. Mở Activity Monitor, chọn tab Memory, xem dòng Swap Used và đồ thị Memory Pressure ở phía dưới cửa sổ.
2. Mở System Settings > General > Storage, xem System Data lớn cỡ nào.
3. Nếu quen dùng Terminal, ba lệnh sau đo ba phần trên:

```sh
df -h /System/Volumes/VM
du -sh /private/tmp "$TMPDIR"
lsof -a -nP +L1 /System/Volumes/Data
```

Cột `Used` của lệnh đầu là swap, lệnh thứ hai đo hai thư mục tạm, còn cột `SIZE/OFF` của lệnh thứ ba là dung lượng các file đã xoá mà app còn mở (cột `COMMAND` cho biết app nào).

Nếu swap lớn, lưu công việc rồi khởi động lại để lấy lại chỗ đó. Nếu phần lớn là file đã xoá còn mở, chỉ cần thoát các app đang giữ chúng.

## Dọn Mac bằng cdm

Ngoài ba thứ trên, phần lớn ổ đĩa là file của các app và công cụ, phải xoá như file bình thường, và nhiều thứ trong đó là cache, xoá đi thì app tự tạo lại khi cần. Mình làm [cdm (CleanDevMac)](https://afixer.app/projects/cleandevmac) để dọn những thứ như vậy: nó tìm cache của công cụ lập trình, trình duyệt và các app, cùng dữ liệu còn sót của các app đã gỡ, cho bạn xem từng mục kèm dung lượng, rồi chỉ xoá những gì bạn đồng ý. cdm chạy bằng một lệnh trong Terminal, không cần cài:

```sh
curl -sSL https://github.com/cleandevmac/cdm/releases/latest/download/cdm | bash
```

Thêm `-s -- -n` vào cuối lệnh để xem trước mà không xoá gì. Mã nguồn ở [GitHub](https://github.com/cleandevmac/cdm), hướng dẫn ở [cleandevmac.github.io](https://cleandevmac.github.io).

## Bài này được viết thế nào

Phần thêm cho ai đọc tới đây. Bài này do Claude Code (mô hình Claude Opus 5.5) viết. Dưới đây là ý tưởng của mình, các prompt chính mình đã gõ (viết lại bằng tiếng Việt cho dễ đọc) và những chỗ phải sửa.

### Ý tưởng

Khởi động lại là cách sửa lỗi người ta dùng từ thời xưa, và tối 26/10/2026 nó lại có tác dụng trên máy Mac của mình khi ổ đĩa hết chỗ. Mình muốn viết lại những gì đã xảy ra và những gì học được, sao cho người dùng Mac thông thường cũng hiểu, mỗi cơ chế của macOS đều có link chứng minh, kèm một bản dịch tiếng Anh.

### Các prompt

1. > Vì sao khởi động lại máy tăng được khoảng 20 GB dung lượng trống? Có thêm vào công cụ này được không?

   Claude giải thích ba loại dung lượng khởi động lại trả về, và kiểm tra trên máy rằng hai thư mục tạm đã được dọn lúc khởi động ([ba thứ khởi động lại dọn đi](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#ba-thứ-khởi-động-lại-dọn-đi)).

2. > Viết một bài blog bằng tiếng Việt, kèm bản dịch tiếng Anh, về những gì đã xảy ra, những gì mới học được và đã áp dụng vào cdm.

   Claude viết bài này và [bản tiếng Anh](https://afixer.app/blog/what-a-restart-frees-on-a-full-mac), và thêm trường `translationOf` để hai bản liên kết với nhau.

3. > Tôi nhắc đến cách khắc phục vấn đề mà thời xưa người ta vẫn thường dùng, đó là "khởi động lại", nay lại áp dụng được trên máy Mac.

   Đoạn mở đầu và phần tóm tắt nói về khởi động lại như một cách sửa lỗi cũ vẫn dùng được trên Mac.

4. > Xem cái này, cả cái này nữa. (Hai ảnh chụp kết quả tìm kiếm Google: câu hỏi "Why does restarting solve so many tech problems?" trên Quora, và bài "90% of IT problems are solved with one button: Restart" của một trang meme IT trên Facebook.)

   Đoạn mở đầu dẫn câu hỏi trên Quora và cách giải thích hay gặp: khởi động lại làm trống RAM và xoá trạng thái của phần mềm đang chạy.

5. > Đừng nói chi tiết các cập nhật của cdm, chỉ nói người dùng có thể dùng nó để dọn Mac. Sửa văn phong, học theo các bài đã có. Mỗi phần giải thích cơ chế của hệ thống hay macOS cần có link chứng minh. Nhìn chung, bài phải đem lại thông tin mới cho người dùng thông thường và dễ hiểu.

   Claude bỏ các mục về thay đổi trong cdm và các bẫy khi đo ổ đĩa, viết lại phần giải thích bắt đầu từ RAM và swap là gì, thêm link tới tài liệu của Apple, trang hướng dẫn (man page) hoặc mã nguồn Chromium cho từng cơ chế, và thêm phần [System Data](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#system-data-trong-cài-đặt-storage) cùng cách [tự kiểm tra](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#tự-kiểm-tra-trên-mac-của-bạn) bằng Activity Monitor và cài đặt Storage.

6. > Nên nói thêm vì sao Mac chậm như vậy khi ổ đĩa gần đầy, có thể liên quan tới swap? Và Mac sẽ đề nghị buộc thoát app khi cả ổ đĩa lẫn RAM đều đầy?

   Thêm mục [Vì sao Mac chậm khi ổ đĩa gần đầy](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#vì-sao-mac-chậm-khi-ổ-đĩa-gần-đầy): theo tài liệu của Apple, swap chậm hơn RAM và cần chỗ trống trên ổ đĩa; mục này cũng nói về cửa sổ Force Quit với thông báo "Your system has run out of application memory". Apple không có trang hỗ trợ cho thông báo này, nên bài dẫn diễn đàn Apple Community và Switching To Mac.

7. > Dùng chữ "file" thay cho chữ "tệp".

   Bài dùng "file" ở mọi chỗ trước đó viết "tệp".

8. > Mục "Những gì còn lại trên ổ đĩa" có vẻ không cần.

   Bỏ mục đó cùng bảng các mục lớn trên ổ đĩa.

9. > Không phải `/private/tmp` được gắn trong RAM như `/tmp` sao? … Thêm thông tin đó vào bài.

   Claude kiểm tra trên máy: `/tmp` là đường dẫn tắt tới `/private/tmp`, nằm trên volume dữ liệu, và không có tmpfs hay RAM disk nào. Mục [Thư mục tạm](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#thư-mục-tạm) giờ nói điều này, dẫn trang hướng dẫn `hier` của macOS và ghi chú phát hành của Debian 13.

10. > Thêm vài hình ảnh, có thể chụp màn hình trên máy của tôi.

    Claude chụp phần dưới tab Memory của Activity Monitor và danh sách trong cài đặt Storage trên máy, cắt bỏ danh sách tiến trình và thanh bên vì ở đó có tên các tài khoản, rồi thêm hai ảnh vào mục [Swap](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#swap-bộ-nhớ-được-ghi-từ-ram-ra-ổ-đĩa) và [System Data](https://afixer.app/blog/mac-het-dung-luong-khoi-dong-lai-giai-phong-gi#system-data-trong-cài-đặt-storage).

### Những chỗ phải sửa

- Bản đầu đi vào chi tiết các thay đổi trong cdm (test, mutation check, các bẫy khi viết mã) mà người đọc thông thường không cần. Giờ bài chỉ nói cdm dùng để dọn Mac (prompt 5).
- Bản đầu viết rằng macOS dọn cả hai thư mục tạm mỗi lần khởi động mà không dẫn nguồn. Khi tìm nguồn, Claude thấy Apple chỉ ghi việc dọn hằng ngày các file không dùng trong 3 ngày; bài giờ dẫn mã nguồn Chromium cho việc dọn lúc khởi động và nói rõ phần nào Claude tự đo trên máy (prompt 5).